Bir Kelebek, Bir ahtapot, Bir Japon balığı

Biri uçan, ikisi yüzen üç canlıya ait, hiç bilmediğim şeyler öğrendim.

İlkini bir takvimden, ikincisini bir balıkçıdan, sonuncusunu da bir kitaptan.

***

Kelebekler, renklidir, zariftir, narindir, özgürdür ve tabiki evrenseldir! Kelebeklerden nefret eden bir insana rastlamadım.

Sadece çiçek tozu ile hayatını devam ettiren, her biri birer renk cümbüşü olan kelebeklerin “gece” ve “gündüz” diye iki cinse ayrıldığını biliyor muydunuz? Peki gece kelebeklerinin tatma ve koku alma duygularının çok hassas olduğunu, erkeklerin 5 kilometre uzaktaki dişinin kokusunu alabildiklerini. Ben bilmiyordum, Antalya Tanıtım Vakfı’nın “Kelebekler” temalı 2015 yılı takviminden öğrendim.

***

Zaman zaman balığa çıkıyorum. Balık yakalamaktan çok, kentten, karadan uzaklaşıp, ruhumu dinlendirmek için. Balıkçılar ilginç insanlar. Onlarla sohbet etmeyi, hiç durmadan konuşmalarını, gevezeliklerini seviyorum.

Yeni tanıştığım Balıkçı Sado’dan benim için ahtapot yakalamasını istedim.

“Ben Ahtapot yakalamam, yakalayanı da sevmem” dedi.

“Niye?” diye sorunca tuhaf bir yaşam dersi verdi;

“Ahtapotlar yumurtalarını kıyıya bırakırlar ve yavruları büyüyünceye kadar yumurtaların üzerinden hiç ayrılmazlar. Ve kolayca avlanırlar. Bebeklerini kollarının altına alan bir canlıya kıyılır mı hiç? İşte bu yüzden ahtapot avlamıyorum, avlayanları görürsem de kızıyorum.”

Balıkçının sözlerinden sonra internette biraz araştırdım.

Sahiden  ahtapot anneliği hiçbir canlının anneliğine benzemiyor. Bir kayanın ovuğuna yumurtladıktan sonra kuluçkaya yatan ahtapotlar, ne pahasına olursa olsun yuvasını terk etmiyor. Uzun süren kuluçka dönemi boyunca hiçbir şey yemiyor. Yavrular yumurtadan çıktıktan sonra çoğunlukla can veriyor. Bu yüzdendir ki hiçbir dişi ahtapot yavrularının büyüdüğünü göremiyor. Ne büyük fedakarlık.

Annelere kıymayın efendiler!

***
002-34B

Jeffrey Gitomer’in “Sosyal Patlama” isimli kitabında okudum. Araştırmalara göre yüz yıl önce insanların ortalama dikkat süresi yaklaşık 20 dakikaydı. Sonra küçük bir değişiklik oldu; internet ortaya çıktı. Artık her taraftan mesaj bombardımanına tutuluyoruz; sesli mesajlar, videolar, e-postalar, uygulamalar, güncellemeler, tweetler, rettweetler vb.

Artık 100 yıl öncesine göre daha hızlı düşünüyoruz, buna karşılık dikkatimiz daha kolay dağılıyor.

BBC, “Web’de gezinmenin bağımlılık yapan doğası, dikkat sürenizi 9 saniyeye düşürebilir… Yani Japon Balığının ki kadar” diyor.

Dokuz saniye… Bir tweet okuma süresi… Bir konuya odaklandığınız da ya da başka konuya mı atlayacağınıza karar vermeden önce sahip olduğunuz süre işte bu kadar; 9 saniye!

Dinlemek için de, anlatmak için de, anlamak için de topu topu 9 saniyemiz var. Kısacası Japon balıkları gibiyiz.

Sosyal Medya’daki ilk zaferim

Yazılı medyada uzun yıllar görev yaptım. Türkiye’nin en önemli gazetelerinde çalıştım. Övünmek gibi olmasın haber ödülleri, yılın gazetecisi ödülleri almışlığım var. 

Ama bu süre zarfında başta rahmetli babam Ali Temel Çakmur olmak üzere yakınlarımdan sık sık şu azarı işittim durdum; “Ne biçim gazetecisin?”

Azarlanma nedenimi izah edeyim.

Emekli olan Babam, bütün gün arkadaşlarıyla kentin caddelerini ve parklarını dolaşır, gözüne çarpan her konuyu cebindeki not defterine yazar, sonra ilk fırsatta çalıştığım gazetenin ofisine uğrardı. Kısa bir muhabbetten sonra, babam cebindeki not defterini çıkarır, başlardı anlatmaya;

–          “Evlat, yine bizim mahalleyi kazıyorlar. Her yer toz toprak içinde”

–          “Kalekapısı’nda su borusu patlamış, turistlere rezil oluyoruz”

–          “Halk pazarında balıkçıların suları caddeye akıyor, etrafı kokutuyor”

–          “Karaalioğlu Parkı’ndaki kafeler, belediyenin banklarını kasıtlı olarak ıslatıyor ki, millet oraya değil, kafeteryaya otursun, hepsi üçkağıtçı bunların”

(bu sonuncusuna çok güler, inanmazdım ama doğruymuş)

Yazın bunları, niye yazmıyorsunuz?

Babam siteminde haklıydı elbet.

Ama o günün koşullarında bizim yaptığımız gazetecilikte ortadaydı. Hoş bugünde durum farklı değil. Anlı şanlı gazeteler ne yapsın bizim mahallenin patlayan su borusunun haberini. Antalya’da bugünkü gibi Akdeniz ekleri yok, yerel gazete sayısı bir elin parmaklarından az. Genellikle ünlü sanatçıların konserlerini, üstsüz güneşlenen turistleri, devlet büyüklerinin ziyaretlerini vs. haber yapardık.

Bugün artık medya çok gelişti. Özel televizyonlar, radyolar ve en önemlisi internet  ve “sosyal medya” var.

Dün televizyonda bir yangın haberini izliyorum, herkesin elinde cep telefonu, herkes kameraman, muhabir vaziyetinde.

Çektiğiniz bir fotoğrafı bir tık’la dünyanın dört bir yanına iletebiliyorsunuz.

Ben artık aktif olarak bir gazetede çalışmıyorum. Ama gördüğüm tüm olumsuzlukları ve güzellikleri twitter’da ve blog’da yazarak, bir çoğunu şahsen tanımadığım takipçilerimle paylaşıyorum.

Sosyal medyada serbest gazeteci olmanın keyfini çıkarıyorum.

Geçtiğimiz günlerde superonline’cılara taktım. Fiber optik kablo – süper internet sloganlarıyla mahallenin altını üstüne getirdiler.

Twit bombardımanı ile konuyu gündeme getirdim. 24 saat dolmadan, açılan çukurlar kapatıldı, yolumuz asfaltlandı, toz – toprak temizlendi mahalle pırıl pırıl oldu.

Bu benim sosyal medya’daki ilk zaferim.

Rahmetli babam görseydi benimle gurur duyardı.

Dipnot: Şayet babam sağ olsaydı o zaman bürokratların, bakanların, belediye başkanlarının vay haline. Kesin elinde tablet bilgisayar bütün gün Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile twit’leşir, belediye başkanlarını ve bürokratları twit bombardımanına tutardı