Lavanta…

Şimdiye dek düşünmediyseniz

Bakmayın içinde ne var,

Küçük bir kitaptır yaşamak

Elinde tutmaya yarar.

Şair Cemal Süreya “böyle diyor “Lavanta” şiirinde.

levander-1

Babam, “Söze bir şiirle başlamak her zaman iyidir” derdi…

Kuyucak, Isparta’ya 50 kilometre uzaklıkta, Burdur Gölü kenarında, Toroslar’ın eteğinde, etrafı lavanta tarlalarıyla çevrili bir köy. Kısa bir süre öncesine kadar sesiz sakin mütevazi bir yerken, bugün “lavanta” sayesinde popüler bir turizm merkezi.

Kıraç ve susuz arazileri yüzünden yıllar önce göç vermeye başlayan Kuyucak Köyü’nün kaderi lavanta ile tersine dönmüş.

levander-8

Haziran  – temmuz aylarında köy ve çevresi mora boyanıyor. Anayoldan Kuyucak yoluna saptığınız andan itibaren, göğsünüze enfes bir lavanta kokusu doluyor, içiniz ferahlıyor.

Hasat zamanı Kuyucak bayram yerine dönüyor. 7’den 70’e herkeste bir sevinç. Başlarda lavantadan taçlar, ellerde lavanta demetleri.

Hemen her evin önündeki küçük tezgahlarda lavanta ile ilgili onlarca hediyelik ürün. Yanı sıra, kurutulmuş çiçekler, aromalı bitkiler ve bahçelerden toplanmış taptaze meyveler.

lavanta-9

Fransa’daki lavanta tarlalarının fotoğraflarına bakıp Kuyucak’a giderseniz hayal kırıklığı yaşamanız normal. Zira Kuyucak yolun çok başında.

Fotoğraf tutkunuysanız Kuyucak’ta malzeme çok. Zaten çoktan en önemli fotosafari merkezleri arasına girmiş durumda. Kuyucak, İstanbul, Ankara ve İzmir’den güneye giden tur firmalarının da uğrak noktaları arasında. Özellikle hafta sonları kalabalık başınızı döndürebilir.

lavanta-8

Mutlaka yapılması gerekenler listesinin başına çay ve dondurmayı yazıyorum. “Lavanta çayı” ve “lavanta dondurması” yemeden kesinlikle dönmeyin.

levander-6

Dip not: Lavanta tarlalarını gezerken arılara dikkat edin.

levander-4

***

Lavanta Kokulu Köy

Lavanta ilk olarak 1975 yılında Gül Tüccarı Zeki KONUR tarafından bir Fransa ziyareti sonrası bölgeye getirilmiş. Öncelikle lavanta üretimi gül bahçelerinin kenarlarında ve evlerin bahçelerinde süs ve hobi amaçlı başlamış ve 90’lı yıllardan sonra ticari olarak üretime geçilmiş. Bugün yaklaşık 3 bin dekarlık alanda Türkiye’deki toplam lavanta üretiminin TÜİK 2013 verilerine göre yüzde 93’ünü karşılıyor. Lavanta, ilaç sanayinden kozmetiğe, gıdadan parfümeri sektörüne kadar pek çok kullanım alanı bulunuyor.

lavanta-1

Kuyucak sokaklarında rastladığım Lavantacı Ulkiye teyze… “İyi çek yabana gitmesin” dedi…

Turistlerin yavaş yavaş farkına vardığı bu köy lavantalarıyla dikkat çekiyor. Sokakları, kerpiç evleri ve kaldırım kenarlarından adeta fışkırırcasına yetişmiş lavanta öbekleri görenleri kendisinden geçiriyor. Bir lavanta cenneti olan köy; doğal güzelliğini, hatta ekonomisinin ciddi bir bölümünü lavantaya borçlu. Öncelikle evlerin bahçelerinde, sokak kenarlarında, gül bahçelerinin kenarlarında hobi olarak başlayan lavanta üretimi, bugün ticari bir üretime dönüşmüş, araziler lavanta ile kaplanmaya ve köy mora boyanmış.

lavanta-2

Lavanta bölgede özellikle haziran ayı içerisinde çiçeklenmeye başlamakta, çiçeklenme kademeli olarak yaklaşık 45-50 gün sürmektedir. Çiçeklenme döneminde köy adeta mora boyanmış bir hal almaktadır. Çiçeklenme döneminde bu görsel şölen özellikle fotoğrafçıların dikkatini çekmektedir. Ağustos ayında ise artık lavanta hasadı başlamaktadır. Bir yandan lavantalar hasat edilmekte, bir yandan hasat edilen lavantaların yağı çıkarılmakta ve tohumu için kurumaya bırakılmaktadır.

lavanta-3

Lavanta Balı: hoş kokusu, tadı ve hafifliği ile diğer ballardan ayrılmakta ve tercih edilmektedir. Lavanta balı; doymuş yağ, kolesterol ve sodyumu düşük olduğundan güzel ve lezzetli bir baldır. İçerdiği aminoasitler, mineraller ve C vitamini açısından zengindir. Kolay kana karıştığı için asimilasyon etki yaparak enerji seviyesini yükseltir. Lavanta balı yumuşaktır, narindir, hassas bir tadı vardır. Romalılarda; “Lavare” temizlemek anlamına gelmekte, lavanta balının da karaciğeri temizleyici etkisi olduğuna inanılmaktaydı.

lavanta-4

Lavanta Çayı: Kurutulmuş ya da taze lavanta kaynamış suya bırakılıp, 3-4 dakika demlenmesini bekledikten sonra içilmektedir. Özellikle lavanta kokulu köyümüzde yetişen lavanta türü ‘Lavandin’ çayı 15’er günlük kür halinde içildiğinde, hepatit B ve karaciğer yağlanmasının önlenmesinde çok faydalı olduğu bildirilmektedir. lavanta-5

Lavanta Yağı: Ağrıyan eklemlere sürüp masaj yapıldığında romatizma ağrılarının giderilmesinde olumlu etki yaptığı belirtilmektedir. Ayrıca kullanılan şampuanın içine yalnızca bir damla eklenmesi saçların bu güzel kokuya sahip olmasını sağlayacaktır. Ayrıca lavantanın sinek kovucu etkisi de bulunmaktadır. Sıcak su içerisine birkaç damla lavanta yağı damlatıp, altından mum yakıldığında etrafa yayılan koku hem rahatlatıcı bir etkiye sahiptir, hem de sinek kovucu etkisi bulunmaktadır. lavanta-7

Lavanta Suyu: Cildi silerek temizlemek amacıyla tonik gibi kullanılmaktadır. Cildi temizlediği, rahatlattığı ve gözeneklerin açılmasında etkili olduğu bildirilmektedir. Ayrıca saçlara canlılık ve parlaklık sağladığı, saç dökülmesinin önlenmesine yardımcı olduğu bildirilmektedir. Ayrıca lavanta suyu çamaşırlara güzel koku vermesi amacıyla ütü suyu olarak da kullanılmaktadır. lavanta-10

Lavanta Sabunu: Lavanta yağından yapılan sabunun cildi besleyici ve canlandırıcı etkisinin olduğu bildirilmektedir.

Lavanta Kurusu: Lavanta kurusu ile hem elbise ve eşyalarınızı güveden koruyabilir, hem de kalıcı kokusu ile kötü kokulardan kurtulabilirsiniz.

levander-3

Lavanta Yastığı: Lavanta yastığı, lavantanın sedatif etkisi nedeniyle özellikle uyku problemi yaşayan kişilere önerilmektedir. Ayrıca bebeklerin rahat uyuyabilmeleri içinde bebek yastığı olarak kullanılmaktadır.

Lavanta Sütü: Süt ineklerine lavantanın hasattan sonra kalan sap kısmı yedirilmekte, böylece doğal yollarla elde edilmiş farklı aromalı bir süt elde edilmektedir. Lavanta sütü farklı bir deneyim yaşamak isteyen kişilere önerilmektedir.

http://www.ispartakulturturizm.gov.tr/TR,163065/lavanta-kokulu-koy.html