Kelimeler!

“Söz ola kese savaşı söz ola kestire başı
Söz ola ağılı aşı, bal ile yağ ede bir söz”
Yunus Emre

Dünyanın en etkili sözlüklerinden Dictionary.com yılın kelimesi olarak “Varoluşsal”ı, Oxford, “iklim acil durumu” seçmiş.

“Dictionary.com”un açıklamasında; devam eden krizler, insan ve doğaya yönelik ciddi tehditler, önemli siyasi ve sosyal olaylar nedeniyle “varoluşsal” kelimesinin sözlükte en fazla aranan kelime olduğu belirtiliyor.

Eski ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’in, ABD Başkanı Donald Trump’ı “varoluşsal tehdit” (existential threat) olarak nitelendirmesinin kelimenin kullanımını artırdığına işaret edilirken, Hong Kong protestoları, Notre Dame yangını, Dorian kasırgası ve ABD ile Çin arasındaki krizlerin de kelimenin aranma ve kullanım oranını fazlalaştırdığı aktarılıyor.

Sözlük yöneticilerinden John Kelly, kelimenin insanın hayatta kalma mücadelesine değindiğine dikkati çekerek, 2020 ABD başkanlık seçiminin aday adaylarından Vermont Senatörü Bernie Sanders ve İsveçli iklim aktivisti 16 yaşındaki Greta Thunberg’in iklim değişikliğini “varoluşsal” olarak değerlendirmesinin kelimeyi öne çıkartan unsurlar arasında yer aldığını ifade ediyor.

Tek kullanımlık kaşıktan el yapımı bir oyuncağa dönüşen Forky'nin hikayesini konu edinen "Oyuncak Hikayesi 4" filminin de "varoluşsal" kelimesinin kullanım ve arama sayısını artırdığını belirten Kelly, "Bu (film), bize varoluşsal tehditleri varoluşsal seçimlere çevirme fırsatı veriyor" değerlendirmesinde bulunmuş.
Tek kullanımlık kaşıktan el yapımı bir oyuncağa dönüşen Forky’nin hikayesini konu edinen “Oyuncak Hikayesi 4” filminin de “varoluşsal” kelimesinin kullanım ve arama sayısını artırdığını belirten Kelly, “Bu (film), bize varoluşsal tehditleri varoluşsal seçimlere çevirme fırsatı veriyor” değerlendirmesinde bulunmuş.

Sözlük, 2018’in kelimesi olarak “yanlış bilgi” anlamına gelen “misinformation”u seçmişti.

Oxford Sözlüğü’ne Göre Yılın Kelimesi: ‘Climate Emergency’

Her yıl geleneksel olarak yılın kelimesini seçen Oxford Sözlüğü, 2019 için “iklim acil durumu” anlamına gelen ‘climate emergency’ ifadesini seçti.
Her yılın en çok konuşulan kelimesini seçen Oxford Sözlüğü aynı zamanda “iklim acil durumu” ifadesini, “İklim değişikliğinin sebep olacağı geri döndürülemez hasarı durdurmak veya azaltmak için acil bir şekilde harekete geçilmesi gereken durum” olarak tanımladı.

Oxford, bu seçimle birlikte, hem iklim farkındalığındaki artışı yansıttıklarını hem de konuyu tartışırken nasıl bir dil kullanmamız gerektiğine odaklandıklarını belirtti.

‘İklim acil durumu’, kısa aday listesinde bulunan iklim krizi, iklim hareketi, iklim inkârı, yok oluş, ‘flight shame’ (karbon salımı nedeniyle uçakla seyahatin getirdiği suçluluk duygusu), küresel ısınma gibi ifadeleri geride bıraktı. Komitenin elindeki verilere göre ‘iklim acil durumu’ şeklindeki kullanım yüzde 10,7 oranında arttı. 2019 yılında ‘iklim’ kelimesi diğer bütün kelimelerden daha sık ‘acil durum’la ilişkilendirildi. Bu şekildeki kullanım o kadar yaygınlaştı ki, ikinci sırada gelen ‘sağlık’ kelimesinin üç katı kadar fazla kullanıldı.

Oxford, 2018’de politikadan günlük hayata pek çok alanda kullanılan ‘Toxic’i ‘(zehirli) yılın kelimesi olarak belirlemişti.

Okumanızı öneririm; “Kelimelerin İnsan Hayatındaki Gücü”